Op deze avond (11-11-2004) kwamen natuurlijk de problemen aan de orde waarmee de Raad in Vught heeft geworsteld en waar men beslist nog niet uit is. Maar toch werd het thema in een ruimer verband geplaatst. Bovendien bleek Piet Verrijt (directeur Provinciaal Steunpunt Werkgelegenheid) een uitstekende gespreksleider.
Pijnpunten werden duidelijk geventileerd, maar de deelnemers aan de discussie, zowel achter de tafel als in de zaal, bleven correct naar elkaar toe. Een hoopvol moment in een barre tijd!
Een van de deelnemers in de zaal is José. Een half jaar geleden vielen er een paar vullingen uit haar kiezen, maar ze is nog steeds niet naar de tandarts gegaan. Niet uit schrik voor de boor, maar gewoon omdat ze er het geld niet voor heeft. Via vier uitkeringen (ww/wao/bijstand/ziektewet) scharrelt ze € 749,-- per maand bij elkaar. Ik denk aan mijn laatste tandartsrekening: controle en twee eenvoudige tweevlaksvullingen. Kosten: € 136,-- Maar er is toch wel bijzondere bijstand? Mis! Daarvoor kom je pas in aanmerking als je naast je basisziektekostenverzekering ook de aanvullende verzekeringen hebt afgesloten. Dat zijn er acht. Waar zou ze die van moeten betalen?
Verbijsterd en ongelovig veert José dan ook op, als
Nico Heijmans vertelt dat onze commissaris van de koningin €
9400 per maand verdient (krijgt) en een gedeputeerde van de
Provinciale Staten € 7800. Kiest die laatste op een gegeven
moment voor een Kamerlidmaatschap (€ 7400), dan past de
provincie € 400,-- bij.
Natuurlijk, dit zijn bruto bedragen. Maar het contrast is wel
schrijnend.
De inleiding van Nico is duidelijk. Hij schetst twee problemen die het vertrouwen in de politiek sterk hebben geschaad. Het beeld van graaiers en zakkenvullers is er een van; het tweede probleem wordt veroorzaakt doordat bestuurders bij het ontwerpen van plannen en nemen van besluiten te weinig voeling hebben met de bevolking, met óns dus. De schaamteloze graaicultuur wekt terecht verontwaardiging bij de bevolking. Niet alleen vanwege de salarissen die onze vertegenwoordigers ontvangen, maar vooral ook omdat ze daarnaast vaak grossieren in -vet betaalde- nevenfuncties. Mevrouw May blijkt er tien te hebben. Het verzwegen commissariaat van de ING levert haar voor één dag werk per maand € 20.000,-per jaar op. Degene die moest oordelen over haar bijbanen, heeft er zelf twintig.....
Nico Heijmans stelt: politici met een full-time baan mogen een goed inkomen hebben, maar stapeling van betaalde nevenfuncties is ontoelaatbaar. Afspraken die met je baan samenhangen niet na kunnen komen 'omdat je het te druk hebt' kan net zo min, zolang je wél tijd hebt voor al die andere activiteiten. Schrijnend is het voorbeeld dat hij aanhaalt: honderd bejaarden in Someren zaten te wachten op een bezoekje van Mevrouw May. Ze wachtten een uur. Toen kwam de commissaris binnenlopen om te vertellen... dat ze geen tijd meer had en meteen weer weg moest.
We wachten op de resultaten van de commissie Dijkstal, die een onderzoek instelt naar betaalde nevenfuncties. Het uitgangspunt moet zijn, stelt Nico, dat politici voor zichzelf geen betere regels maken dan voor andere groepen Er zijn nieuwe wetten nodig om 'de bovenkant' van de samenleving te controleren. Wie de macht heeft om regels te maken, heeft niet het recht om zichzelf daardoor te bevoordelen
De heldere opstelling van de SP op dit gebied, is een verademing! SP-politicus word je niet om jezelf te verrijken!
Het tweede probleem waardoor de politiek de bevolking van zich vervreemdt, is het gebrek aan inspraak. Nico nuanceert deze stelling. Natuurlijk mag je verwachten dat mensen die voor vier jaar gekozen zijn, leiderschap tonen. Inspraakmogelijkheden hebben ook hun grenzen. Geen enkele wijk staat te juichen als er een opvangcentrum voor drugsverslaafden gevestigd wordt. Dus zal de politiek een locatie moeten aanwijzen, ook al is dat vervelend. Maar in veel gevallen, vooral als het de directe woonomgeving betreft, is het uitgesproken dom als politici géén gebruik maken van de ervaringskennis van gebruikers.
De aanwezigen gaan met elkaar, met de fractievoorzitters en met Harry Swinkels die als 'gewoon SP-lid' achter de tafel zit, in discussie over de vraag : 'Wanneer ga je met je ideeën naar de mensen toe?' De meningen hierover zijn verdeeld. Sommigen zijn er huiverig voor om met 'een onvolwassen plan' de wijken in te gaan. Het SP-standpunt is duidelijk anders: je moet zó vroeg naar de burgers toe, dat ze écht nog een constructieve inbreng kunnen hebben. Vergaderen over een kompleet uitgewerkt plan slaat het initiatief van de burgers dood.
Na de pauze worden enkele stellingen besproken, waarbij vaak verwezen wordt naar eigen ervaringen. De eerste stelling: 'De gemeenteraad kan wethouders beter controleren binnen het duale stelsel' krijgt weinig steun. Sterker nog: de aanwezigen stellen, dat tot nu toe die controle is mislukt. Vanuit zijn eigen ervaringen geeft Nico aan dat een en ander ook in Den Bosch tot nu toe voornamelijk heeft geleid tot méér vergaderingen en méér commissies.
Theo van Erp, namens 'Gemeentebelangen' achter de tafel, vraagt zich hardop af of archeologen die over duizend jaar opgravingen doen op de plaats van het Witte Huis de conclusie zullen trekken dat daar een gemeentekantoor heeft gestaan, of dat ze zullen denken dat er een papierverwerkende fabriek stond.....
Van veel kanten stelt men dat het voor raadsleden moeilijk is om voldoende geïnformeerd te zijn. Je bent een amateur en moet je controlerende taak waarmaken tegenover 'professionals' die een ambtenarenapparaat tot hun beschikking hebben.
Toch mag 'het duale stelsel' niet gezien worden als de oorzaak van de politieke malaise, vinden andere aanwezigen. Raadsleden én wethouders zitten in een leerproces, maar de cultuuromslag die is beoogd met de invoering van het duale stelsel, is wel noodzakelijk.
De discussie over de stellingen is levendig en positief. Passend in de naderende decembermaand, krijgen de politici -allemaal mannen deze keer- uitvoerige verlanglijstjes mee: éérst luisteren, daarna sàmen praten, elkaar respecteren, niet meteen in de verdediging gaan als je kritiek krijgt, respect verdienen in plaats van afdwingen, beginnen met het erkennen van de rol van de burgers, écht communiceren en vooral ook -tijdig- meedelen wat er met ingediende voorstellen is gedáán en natuurlijk: beloftes nakomen. Op deze manier kun je draagvlak creëren. Nog een belangrijk advies van de aanwezigen om het beschadigde beeld van het Vughtse college te herstellen: op punten waarop je het eens bent, moet je als 'Raad' naar buiten treden en gezamenlijkheid uitstralen.
Tijdens de vergadering merkte iemand al op, dat er véél mooie woorden gezegd werden... Respectvolle en vroegtijdige communicatie naar de burgers toe, bleek de grootste wens. Met grote instemming van de aanwezigen werd dan ook vastgesteld, dat men op de volgende bijeenkomst zal nagaan, wat er op dat terrein gebeurd is, gewoon, om te voorkomen dat het bij al die mooie woorden blijft.....
Vughtse SP-leden: we wensen jullie daarbij veel solidariteit en doorzettingsvermogen toe!
Toos Verdonk
Meld je nu aan voor de nieuwsbrief van Emile Roemer en belangrijk nieuws van de SP:
Bezoek onze vernieuwde shop. Mooie kleding, leuke gadgets,
interessante boeken en rapporten...